तुम्हाला चष्मा हवा आहे का? ही आहेत लक्षणे

By Drishyam Netralaya Eye Care Team · Reviewed for medical accuracy

सतत डोकेदुखी होतेय, वाचताना अक्षरे अस्पष्ट दिसतायत, की बोर्डवरचे नीट दिसत नाही? ही सगळी लक्षणे सांगत असतील की आता डोळ्यांची तपासणी करून घेण्याची वेळ आली आहे.

अंधुक दिसणे

दूरचे, जवळचे किंवा दोन्ही प्रकारचे दृश्य सतत अस्पष्ट किंवा धुरकट वाटणे हे चष्मा लागण्याचे सर्वांत सामान्य व स्पष्ट लक्षण आहे. पाटी, टीव्ही, रस्त्यावरील पाट्या किंवा पुस्तकातील अक्षरे ओळखताना त्रास होत असल्यास याकडे दुर्लक्ष करू नये. काही वेळा हे अंधुकपण फक्त संध्याकाळी किंवा थकवा आल्यावरच जाणवते, त्यामुळे सुरुवातीला त्याकडे दुर्लक्ष होण्याची शक्यता असते.

डोकेदुखी आणि डोळ्यांवर ताण

दृष्टीदोष असल्यास डोळ्यांना स्पष्ट पाहण्यासाठी सतत अतिरिक्त प्रयत्न करावा लागतो, यामुळे डोळ्यांच्या स्नायूंवर ताण येऊन वारंवार डोकेदुखी होऊ शकते. विशेषतः वाचन, अभ्यास किंवा स्क्रीन वापरानंतर डोकेदुखी जाणवत असल्यास हे चष्म्याच्या गरजेचे लक्षण असू शकते. काही जणांना डोळ्यांभोवती जडपणा किंवा कपाळावर दाब जाणवल्यासारखेही वाटते.

वारंवार डोळे चोळणे किंवा बारीक करून पाहणे

स्पष्ट दिसण्यासाठी डोळे बारीक करून पाहणे किंवा वारंवार डोळे चोळणे ही शरीराची नैसर्गिक प्रतिक्रिया असते, जेव्हा दृष्टी स्पष्ट नसते. लहान मुलांपासून प्रौढांपर्यंत ही सवय दिसल्यास डोळे तपासणी करून घेणे योग्य ठरते, कारण ही सवय अनेकदा नकळतपणे अंगवळणी पडते.

लक्षात घेण्यासारखे: दृष्टीदोष हळूहळू वाढत असल्याने अनेकांना तो आपोआप सवयीचा होऊन जातो आणि आपल्याला खरोखर नीट दिसत नाही हे लक्षातही येत नाही - म्हणूनच ठरावीक काळाने डोळे तपासणी करणे गरजेचे आहे.

रात्री गाडी चालवताना त्रास

रात्रीच्या वेळी समोरून येणाऱ्या वाहनांच्या दिव्यांभोवती वलय दिसणे, रस्ता नीट न दिसणे किंवा चकाकीचा त्रास होणे ही देखील दृष्टीदोषाची लक्षणे असू शकतात. ही लक्षणे सुरक्षिततेच्या दृष्टीनेही गांभीर्याने घेणे आवश्यक आहे, कारण रात्रीच्या वेळी दृष्टी कमजोर असल्यास अपघाताचा धोका वाढू शकतो.

मुलांमधील लक्षणे वेगळी कशी ओळखावीत

लहान मुले सहसा “मला नीट दिसत नाही” असे सरळ सांगत नाहीत. त्याऐवजी अभ्यासात अचानक रस कमी होणे, टीव्ही किंवा पुस्तक खूप जवळ धरणे, वर्गात फळ्यावरचे नीट न दिसणे किंवा डोके वाकडे करून पाहणे अशा वर्तनातून हे लक्षात येऊ शकते. शिक्षकांनी दिलेला अभिप्राय, जसे की मूल पुढच्या बाकावर बसण्याचा आग्रह धरते किंवा वहीत नीट उतरवून लिहीत नाही, हेही लक्षात घेण्यासारखे असते.

डोळे तपासणीसाठी कधी जावे

वरीलपैकी कोणतीही लक्षणे काही आठवड्यांपेक्षा जास्त काळ जाणवत असल्यास नेत्रतज्ज्ञांकडून संपूर्ण डोळे तपासणी करून घेणे योग्य ठरते. लक्षणे सौम्य वाटत असली, तरी योग्य तपासणीनंतरच चष्मा लागतो की नाही आणि किती नंबरचा लागतो हे निश्चित होते. वेळीच तपासणी केल्यास रोजचे काम, अभ्यास व वाहन चालवणे अधिक सुरक्षित व सुकर होते.

Frequently Asked Questions

चष्मा लागला तर तो कायम वापरावा लागतो का?

हे दृष्टीदोषाच्या प्रकार व तीव्रतेवर अवलंबून असते. काही जणांना फक्त वाचताना किंवा स्क्रीन वापरताना चष्मा लागतो, तर काहींना सतत चष्मा वापरण्याची गरज भासते.

चष्मा न वापरल्यास डोळ्यांचे नुकसान होते का?

गरज असूनही चष्मा न वापरल्यास डोळ्यांवर अनावश्यक ताण येतो आणि डोकेदुखीसारखा त्रास वाढू शकतो, मात्र यामुळे डोळ्याला कायमची गंभीर इजा होते असे सिद्ध झालेले नाही. तरीही डॉक्टरांनी सुचवलेला चष्मा नियमित वापरणे योग्य आहे.

चष्म्याऐवजी इतर पर्याय आहेत का?

तपासणीनंतर योग्यता ठरल्यास कॉन्टॅक्ट लेन्स किंवा लेसिकसारखी शस्त्रक्रिया हे पर्यायही उपलब्ध आहेत. कोणता पर्याय योग्य आहे हे नेत्रतज्ज्ञांच्या सल्ल्यानेच ठरवावे.

Concerned about your eyes?

Book a comprehensive eye check-up with Dr. Sailli Gulavanii at Drishyam Netralaya.

Schedule Your Visit on WhatsApp

Disclaimer: This article is for general educational purposes only and does not constitute medical advice. Always consult a qualified ophthalmologist for diagnosis and treatment tailored to your condition.